Close

De kosmos als heilige ruimte? Een essay over de mens

We zijn een deel van de kosmos. Als zodanig kan ‘de kosmos’ nooit aan ons als een ding verschijnen. Wel zijn wij in staat om over onszelf en over de kosmos na te denken. Vanuit natuurwetenschappelijk en filosofisch opzicht is er geen enkele reden om de mens centraal te stellen. Maar in de mens is…

Interview met John Caputo

Voor het tijdschrift Volzin was ik gevraagd om de beroemde Amerikaanse theoloog en godsdienstfilosoof John Caputo te interviewen. Het interview ging via Zoom en vond plaats op 8 januari, dus slechts enkele dagen na de bestorming van het Capitool door Trump-aanhangers. Ondertussen is de Nederlandse versie van het interview te vinden op de website van…

Simone Weil: kunst, noodzaak, noodlot, mystiek en The Matrix.

Momenteel lees ik de bloemlezing religieuze teksten van de Franse mystica Simone Weil, Liefde is licht. Geen gemakkelijke literatuur, niet alleen zijn Weils geschriften bijzonder abstract, maar de talloze Vlaamse stijlvormen van de vertaling komen de leesbaarheid niet ten goede. Niettemin vond ik enkele zeer inspirerende ideeën in dit boek die mij ook weer zelf…

De werkelijkheid van de mentale ruimte (column)

Af en toe heb je van die vragen die verwondering oproepen. Eerder deze week schoot me ineens deze vraag te binnen: Bestaat taal? Kunnen we een bevestigend antwoord op die vraag ontkennen? Natuurlijk bestaat taal! Het is bovendien een rare vraag, want is die vraag niet zelf gesteld in een taal? Een ontkenning van het…

Gabriël van den Brink: ‘Heilige geest: Een essay over aard en wording van de menselijke natuur’ (boekrecensie)

Twee mensbeelden overheersen momenteel, meent filosoof (VU) Gabriël van den Brink (géén familie van de theoloog Gijsbert van den Brink). Enerzijds is er het mensbeeld van de Homo economicus, de berekenende mens die zijn handelen louter op rationele keuzes betrekt. Anderzijds is er het postmoderne beeld dat ieder mens strikt uniek is, dat diversiteit de…

De huiveringwekkende arrogantie van een filosoof

Als je het oneens bent met iemand, maar geen argumenten meer kunt vinden om de positie van een persoon te bekritiseren, kun je overgaan tot het in diskrediet brengen van diens persoon. Als laatste redmiddel om je eigen geloofwaardigheid te redden. Maar meestal is die geloofwaardigheid dan reddeloos verloren. Filosofisch gesproken is op de persoon…

David Halperin, “Intimate Alien”: over ufo’s, aliens en religie (boekbespreking)

Ufo’s, unidentified flying objects – wetenschappers laten dit onderwerp meestal links liggen, het wordt gezien als voer voor samenzweringsdenkers, geesteszieken kortom: ‘ufo-gekkies’. Toch verschijnen er de laatste jaren regelmatig boeken die het onderwerp serieus benaderen. Eén van die boeken verscheen in de afgelopen week bij Stanford University Press. Het gaat om Intimate Alien: The Hidden…

Jeroen Brouwers, Albert Camus en de kracht van echte literatuur

Het voordeel van de ‘intelligente lockdown’ die ons is opgelegd vanwege het Corona-virus, is dat ik door gebrek aan ander werk nu ook toe kom aan het lezen van boeken die normaliter tot de vakanties moesten blijven liggen. Zo heb ik de afgelopen week weer eens twee romans gelezen. Allereerst Jeroen Brouwers’ Cliënt E. Busken,…

Van zichzelf bevrijd: Levinas over God, transcendentie en ethiek (boekbespreking)

Zowel in Nederland als in Duitsland waren het in eerste instantie vooral theologen die het denken van de Frans-joodse filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995) omarmden en introduceerden. Levinas schreef in zijn filosofie ongegeneerd over God en over liefde voor de naaste, ook al was zijn filosofie ongelooflijk moeilijk en was lang niet altijd duidelijk wat hij…

Emanuel Rutten, Contra Kant (boekrecensie)

De wiskundige en VU-filosoof Emanuel Rutten haalde in 2012 de kranten in binnen- en buitenland. Hij had een nieuw ‘godsbewijs’ of ‘argument voor het bestaan van God’ gevonden, dat hij in zijn proefschrift verdedigde. Zoiets is natuurlijk bijzonder in een tijd waarin volgens de meeste sociaal-wetenschappelijke onderzoeken het theïsme op sterven na dood is. Maar…

%d bloggers liken dit: