Close

Simone Weil: kunst, noodzaak, noodlot, mystiek en The Matrix.

Momenteel lees ik de bloemlezing religieuze teksten van de Franse mystica Simone Weil, Liefde is licht. Geen gemakkelijke literatuur, niet alleen zijn Weils geschriften bijzonder abstract, maar de talloze Vlaamse stijlvormen van de vertaling komen de leesbaarheid niet ten goede. Niettemin vond ik enkele zeer inspirerende ideeën in dit boek die mij ook weer zelf…

Gabriël van den Brink: ‘Heilige geest: Een essay over aard en wording van de menselijke natuur’ (boekrecensie)

Twee mensbeelden overheersen momenteel, meent filosoof (VU) Gabriël van den Brink (géén familie van de theoloog Gijsbert van den Brink). Enerzijds is er het mensbeeld van de Homo economicus, de berekenende mens die zijn handelen louter op rationele keuzes betrekt. Anderzijds is er het postmoderne beeld dat ieder mens strikt uniek is, dat diversiteit de…

Van zichzelf bevrijd: Levinas over God, transcendentie en ethiek (boekbespreking)

Zowel in Nederland als in Duitsland waren het in eerste instantie vooral theologen die het denken van de Frans-joodse filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995) omarmden en introduceerden. Levinas schreef in zijn filosofie ongegeneerd over God en over liefde voor de naaste, ook al was zijn filosofie ongelooflijk moeilijk en was lang niet altijd duidelijk wat hij…

Emanuel Rutten, Contra Kant (boekrecensie)

De wiskundige en VU-filosoof Emanuel Rutten haalde in 2012 de kranten in binnen- en buitenland. Hij had een nieuw ‘godsbewijs’ of ‘argument voor het bestaan van God’ gevonden, dat hij in zijn proefschrift verdedigde. Zoiets is natuurlijk bijzonder in een tijd waarin volgens de meeste sociaal-wetenschappelijke onderzoeken het theïsme op sterven na dood is. Maar…

Thuis is bij jezelf aankomen (essay, boekrecensie)

Echt waar: af en toe denk ik eraan om uit Nederland weg te gaan. Als ik kijk naar de politiek en de manier waarop mensen hier met elkaar omgaan, zijn er momenten waarop ik me hier echt niet langer thuis voel. Dan denk ik aan dat liedje van het Goede Doel: ‘Is er leven op…

“Onszelf voorbij” – Een fris filosofisch geluid (boekbespreking)

‘Een boek schrijven is in onze tijd zo gemakkelijk als het maar kan’, schrijft de Deense filosoof Kierkegaard, en hij vervolgt: ‘Je neemt naar goed gebruik tien oudere boeken die dezelfde materie behandelen en daaruit schrijf je een elfde bij elkaar, weer over dezelfde materie’ (Kierkegaard, ‘Voorwoord VII’, in: S. Kierkegaard,  Voorwoorden, de crisis, de…

De macht van ingekaderde verbeelding (column)

Onlangs las ik het boek De Jonge Denkers: Verbeelding aan de macht (Rotterdam: Lemniscaat 2018). ‘De Jonge Denkers’ is een initiatief van o.a. uitgeverij Lemniscaat, dagblad Trouw en de Vereniging Filosofiedocenten in het Voortgezet onderwijs. Filosofieleerlingen uit de bovenbouw van het VO konden meedoen aan een schrijf- en voordrachtwedstrijd over het thema van de Maand…

De mystiek van de kosmos

In mijn boek Thuis in de kosmos beschrijf ik dat ik in Leiden het college ‘Het levend heelal’ volgde. Vervolgens schrijf ik: ‘Ze liet zien hoe alles met alles samenhangt, op een wijze die bij mij niets minder dan een haast mystieke ervaring uitlokte’ (25). Het hele boek Thuis in de kosmos is in zeker…

Geest, werkelijkheid en het kosmische ei (boekbespreking)

De schrijver Joseph Chilton Pearce vertelt over een artikel dat in april 1966 verscheen in het National Geographic Magazine. Het gaat over vuurlopen en is geschreven door de senior-assistentredacteur Gilbert Grosvenor en zijn vrouw Donna. Tijdens een bezoek aan Ceylon bezochten ze een vuurloopceremonie in een nabijgelegen dorp. De ceremonie werd gehouden onder leiding van…

Jules Evans, “De kunst van controleverlies: Filosoferen over extase” (boekbespreking)

Onlangs kruiste mijn pad weer eens dat van Herman Philipse, universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en vooral bekend als atheïst. Binnenkort moeten we samen optreden op het jaarcongres van Stichting Skepsis en we moesten even overleggen waarover we het willen hebben. Het viel me opnieuw op wat voor een aangename man Philipse is om…

%d bloggers liken dit: