Close

Opnieuw Einstein

Als het over geloof en wetenschap gaat, dan komt in de meeste discussies Einstein wel eens om het hoekje kijken. Dat kan omdat een atheïst hem ter sprake brengt, maar ook gelovigen lopen soms nogal eens te koop met Einsteins uitspraken over God. Einstein had in ieder geval de mond vol over God, maar in welk opzicht? Was hij nu een gelovige of een atheïst? Soms sprak hij spottend over God, soms spottend over atheïsme. Maar hoe zit het nu?

De atheïst Michael Shermer publiceerde half december een blogbijdrage, waarin hij zich die vraag stelt. Daarin stelt hij dat Einsteins uitspraken over God zo ambivalent zijn, dat je er alle kanten mee op kunt. Maar hoe zit het nu? Shermer geeft geen harde antwoorden, maar hij geeft in zijn blogbijdrage een aantal interessante nieuwe citaten. Einstein correspondeerde namelijk met een Amerikaanse navy-zeeman ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De oorlogsveteraan gaf onlangs zijn correspondentie aan een collega van Shermer, die vervolgens de brieven publiceerde. 

Maken die brieven duidelijk hoe Einstein over God dacht? Niet precies. Wie de citaten leest, merkt dat de verwarring alleen maar toeneemt. Want in die citaten beschrijft Einstein zich nu plotseling als een agnost, iemand die het niet weet, omdat we niet genoeg gegevens hebben. We begrijpen het eigen heelal niet eens, laat staan dat we de geest van een Schepper zullen doorgronden. Een interessant idee.

Een atheïst als Herman Philipse heeft eens gezegd dat agnosticisme voor hem de zwakste positie was. Een fundamentalistisch gelovige staat tenminste ergens voor, net als een atheïst. Een agnost is gewoon iemand die te bang is om een positie in te nemen. Dan is het interessant om te zien dat ook de grote wetenschapper Einstein wellicht tot de agnosten behoort, simpelweg omdat hij meent niet genoeg informatie te hebben om zijn positie ten aanzien van God helder te kunnen bepalen.

Toch zal de discussie blijven woeden. Want als Einstein agnost was, waarom dan toch voortdurend zo stellig over God blijven spreken? Ook de geest van Einstein blijft een raadsel, waarover we nog lang niet genoeg informatie hebben.

Wie overigens echt een superboek over Einstein wil lezen, kan ik van harte de biografie van Walter Isaacson aanraden. Ik zag dat die onlangs verramsjt is en voor 12,50 in sommige winkels ligt. Een prikje voor zo'n prachtig ingebonden en geïllustreerd boek. 

%d bloggers like this: