Close

Moeten christenen bang zijn voor ufo’s en buitenaards leven?

IGORZH/SHUTTERSTOCK.COM

Oké, we weten het nu zeker: het Amerikaanse leger heeft ufo’s gefilmd, onverklaarbare fenomenen in de lucht. In 2017 en 2018 doken er drie video’s op waarin te zien is hoe straaljagers jagen op een soort ‘tictacs’ in de lucht. Je hoort de stemmen van de verbijsterde piloten wanneer die tictacs met hoge snelheid verdwijnen, alsof ze doorhebben dat ze in de gaten worden gehouden. In september 2019 gaf de marine openlijk toe dat de video’s echt zijn en dat de tictacs onverklaarbaar zijn. Vroeger noemden we dit ‘vliegende schotels’ of ‘ufo’s’, unidentified flying objects. Nu worden ze ‘UAP’s’ genoemd: unidentified aerial phenomena.

De Amerikaanse media nemen ondertussen het onderwerp heel serieus. Zo besteedde vannacht (Nederlandse tijd) het CBS programma 60 Minutes uitgebreid aandacht aan de Amerikaanse ufo’s en het komende CIA rapport:

Ook de Nederlandse media beginnen er aandacht aan te besteden. Zo ben ik de afgelopen maanden regelmatig door de Telegraaf geïnterviewd of ufo’s, mocht ik vorig jaar al eens meepraten over ufo’s in het NPO Radio 2 programma Spijkers met Koppen en afgelopen maandag mocht ik erover meepraten in het NPO 1 radioprogramma Spraakmakers.

De grote vraag natuurlijk is: wat zijn het? De woordvoerder van de marine gaf toe geen idee te hebben. Supergeavanceerde drones van de Chinezen? Russische raketten? Niemand weet het. De piloten die de tictacs achtervolgden waren unaniem: dit was technologie die niet door mensen ontwikkeld kon zijn. Als mensen tot zulke technologie in staat waren, hadden we daar zeker allang iets van vernomen. Dus buitenaardse technologie?

Vrijwel alle kranten in Nederland berichtten over de onthulling van de Amerikaanse marine. Aangezien ik al sinds mijn kindertijd gefascineerd word door buitenaards leven en ufo’s, schreef ik er een stukje over op mijn weblog. Prompt kreeg ik een mailtje van iemand die mij verwees naar een christelijke website die ufo’s als ‘boodschappers van misleiding’ omschrijft. Ufo’s zijn echt, stelt de website. Maar het zijn geen buitenaardse wezens, maar demonen, door de duivel gestuurd om ons te misleiden zodat we bijvoorbeeld in evolutie gaan geloven. Ik kende deze stellingname al. Voor de website Ufozaken.nl had ik al eens een essay geschreven over de obsessie van sommige creationisten voor ufo’s. Ik zal er hier niet verder op ingaan.

Waar ik wél op wil ingaan, is dat ik steeds vaker merk dat gelovigen bang lijken voor de mogelijkheid van buitenaards leven. Ergens is het begrijpelijk. We hebben al zoveel moeten accepteren: dat het heelal veel ouder is dan uit de Bijbel is af te leiden, dat er evolutie is (bij velen nog altijd een bittere pil, getuige ook de felle reacties die artikelen over de evolutietheorie in een krant als het Nederlands Dagblad telkens weer oproepen). En nu komt daar ook nog eens buitenaards leven bij? In christelijke kringen wordt er maar liever gezwegen over buitenaards leven. Er lijkt een taboe op dit onderwerp te rusten.  

Toch wordt het denk ik tijd dat gelovigen hier serieus over nadenken. We weten niet of de ‘tictacs’ uit de Amerikaanse legervideo’s buitenaardse voertuigen zijn, maar ik kan het niet uitsluiten. Bovendien komen er vrijwel dagelijks berichten over nieuw ontdekte exoplaneten. Recent werd bekend dat men via ingewikkelde analyses heeft aangetoond dat de atmosfeer van een exoplaneet water bevat. Telescopen die nu in ontwikkeling zijn, zullen wellicht in de nabije toekomst de atmosfeer van exoplaneten nog beter kunnen analyseren. Misschien is het slechts een kwestie van tijd voordat die telescopen gassen vinden die alleen door levende wezens geproduceerd kunnen worden (zoals zuurstof bij ons op aarde). (*) En als er leven is – misschien in bacteriële vorm – is de kans niet langer uitgesloten dat er elders in het gigantische heelal ook intelligente levensvormen zijn ontstaan. Misschien zelfs beschavingen die qua technologische ontwikkeling en wetenschappelijke kennis miljoenen jaren op ons voorlopen, die tijd en ruimte beheersen zoals wij elektriciteit.

Er is vaak geopperd dat het bestaan van buitenaards leven desastreus zou zijn voor het christelijk geloof, dat immers de uniciteit van de mens centraal stelt. Een aantal jaren geleden heeft de Amerikaanse systematisch theoloog en ufo-onderzoeker Ted Peters een groot onderzoek onder Amerikaanse gelovigen gedaan. Daaruit kwam naar voren dat bijna negentig procent van de ondervraagde gelovigen verwierp dat hun geloof in een crisis zou belanden als er buitenaards leven ontdekt zou worden. Als buitenaards leven bestaat, dan zullen theologen wel uitvogelen hoe deze levensvormen onderdeel zijn van Gods plan, zo dachten deze gelovigen.

Wél waren ze van mening dat bepaalde geloofsopvattingen zouden veranderen wanneer aangetoond zou worden dat er elders intelligent en zelfbewust leven zou zijn ontstaan. Een voorbeeld is de dood en opstanding van Jezus Christus. In de Bijbel lezen we dat Jezus voor onze zonden zou zijn gestorven en weer opgewekt. Maar als buitenaards leven bestaat, is Jezus dan op aarde ook voor hun zonden gestorven? Of heeft er elders nooit een zondeval plaatsgevonden, maar alleen op aarde? Of zou het wellicht zo zijn dat Christus op iedere planeet incarneert om voor de zonden van de wezens daar te sterven en op te staan?

Dit zijn slechts een paar van de kwesties die uitgebreid worden besproken in de boeken Alone in the Universe? (1997) en Science, Religion, and the Search for Extraterrestrial Intelligence (2013) van de Britse theoloog David Wilkinson, naast Ted Peters en de Vaticaanse astronoom Guy Consolmagno een van de weinige theologen die de uitdaging van buitenaards leven voor de christelijke theologie serieus nemen. De Bijbel spreekt dan wel niet over buitenaards leven (tenzij je, zoals creationisten doen, aanneemt dat buitenaardse wezens in de Bijbel ‘demonen’ worden genoemd). Toch geeft volgens Wilkinson de Bijbel genoeg handvatten om theologisch over buitenaards leven na te denken. Zo verwijst hij graag naar bijbelteksten die over een kosmische Christus spreken. Maar hij geeft ook toe dat met name de zondeval en de al dan niet kosmische betekenis van het heil door Jezus’ dood en opstanding hoogst speculatieve kwesties zijn als het om mogelijke buitenaardse intelligente beschavingen gaat.

Eén van de kwesties waar Wilkinson wel een mooi licht op laat schijnen, is de uniciteit van de mens. Veel christenen denken dat het bestaan van buitenaards leven de uniciteit van de mens bedreigt. Wilkinson is het hier pertinent mee oneens. De mens heeft een unieke relatie met God, stelt Wilkinson. Daar kan geen buitenaards wezen iets aan veranderen. Nergens in de Bijbel staat dat God een exclusieve relatie met de mens is aangegaan. Het zou dus heel goed mogelijk zijn dat God elders met ontelbare andere buitenaardse beschavingen, ieder op een unieke wijze, relaties is aangegaan. Dat zou aan de relatie tussen God en mens niets veranderen.

Moeten christenen dus bang zijn voor buitenaards leven? Wilkinson zegt duidelijk ‘nee’. Hij ziet buitenaards leven niet als bedreiging maar juist als kans voor het geloof. Aan het eind van Alone in the Universe? spreekt hij zijn vertrouwen uit in de kracht van het christelijk geloof:

‘Ik geloof dat de ontdekking van buitenaardse intelligentie erg opwindend voor christenen zou zijn, want het zou nog meer van de glorie en verbijsterende creativiteit laten zien die God ons in Jezus geopenbaard heeft. Dat wil niet zeggen dat het geen moeilijke vragen oproept. Maar het christelijk geloof is gewend om met moeilijke kwesties vanuit de wereld van de wetenschap om te gaan. En velen van ons hebben ervaren dat die moeilijke kwesties uiteindelijk het geloof eerder verrijkt hebben dan tenietgedaan’.

Onlangs besteedde de redelijk liberaal-christelijke internetwebsite Relevant eveneens aandacht aan de mogelijkheid van buitenaards leven, dit naar aanleiding van de recente berichtgeving in de Amerikaanse media. Het hele artikel met de titel “Would God make aliens?” is de moeite van het lezen waard. Maar vooral de laatste alinea getuigt van een nuchtere maar gezonde theologische houding:

if humanity were to ever discover even an iota of evidence that life can exist on another planet—be it even something as small as a bacteria—we should have no theological reason to fret. Such a discovery does not make God not real or the story of humanity any lesser. Instead, such a discovery would simply show us what we already know: That God is much bigger than our tiny pale blue dot on the larger map of the cosmos.

Bron: https://www.relevantmagazine.com/culture/would-god-make-aliens/

(*) Dit essay verscheen oorspronkelijk in september 2019 in het Nederlands Dagblad. In 2020 werd er melding gemaakt dat er fosfine in de atmosfeer van Venus was gevonden, een stof die op aarde alleen door organismen wordt gemaakt, wat erop kan duiden dat fosfine in de Venusiaanse atmosfeer door ‘buitenaardse’ organismen wordt gevormd. Overigens worden op dit moment die bevindingen weer in twijfel getrokken.

Dit is een herziene versie van een essay dat oorspronkelijk verscheen in het Nederlands Dagblad van vrijdag 27 september 2019.

P.s. dit artikel werd nog aangevuld met een verwijzing naar Relevant Magazine op dinsdag 18 mei om 16.55 uur.


Vind je mijn blogs de moeite waard? Zo ja, zou je dan misschien een kleine bijdrage willen overwegen?

Mijn weblog bestaat al sinds 2005. Met veel plezier schrijf ik in mijn eigen tijd en op eigen kosten recensies en andere blogbijdragen. Echter, de kosten van o.a. webhosting lopen ieder jaar verder op. Ik zou graag frequenter content posten en denk er ook aan om andere initiatieven te ontwikkelen (bijvoorbeeld een podcast of meer interviews). Maar zonder financiële steun wordt het allemaal erg moeilijk.

Mocht je willen doneren, dan kan dat hier: https://tasmedes.nl/doneren/

Alvast ontzettend bedankt voor je steun!

– – Taede Smedes

%d bloggers liken dit: