Close

Nieuwe, zeer interessante cijfers over de Amerikaanse religiositeit: “nones” en (religieus) atheïsme

De laatste cijfers van het Pew Research Center laat een verrassende trend zien, zo werd vandaag bekend gemaakt. De enquête was al in december 2017 afgenomen, en laat zien dat de religiositeit van de Amerikanen zeer dynamisch is. Een van de meest interessante vindingen betreft de zogenaamde nones – degenen die op vragenlijsten invullen dat ze ‘geen denominatie’ of ‘geen religie’ hebben.

Het Pew Research Center schrijft over deze groep dat het gaat om ‘religiously unaffiliated – those who describe themselves, religiously, as atheists, agnostics or “nothing in particular”’. De term nones is dus een verzamelnaam voor een veelheid van posities en stromingen, waaronder ook atheïsten en agnosten. En wat blijkt nu uit dit onderzoek? Dat bijna driekwart van deze nones, zo’n 72% aangeeft te geloven in een ‘hogere macht’. Wat bedoelen ze daarmee? Het Pew Research Center schrijft:

The survey questions that mention the Bible do not specify any particular verses or translations, leaving that up to each respondent’s understanding. But it is clear from questions elsewhere in the survey that Americans who say they believe in God “as described in the Bible” generally envision an all-powerful, all-knowing, loving deity who determines most or all of what happens in their lives. By contrast, people who say they believe in a “higher power or spiritual force” – but not in God as described in the Bible – are much less likely to believe in a deity who is omnipotent, omniscient, benevolent and active in human affairs.

Oftewel in de termen zoals ik die in mijn boek God, iets of niets? gebruik: dat geloof in de almachtige, alwetende, liefhebbende, persoonlijke godheid van de Bijbel wordt meestal theïsme genoemd. Het Pew Research Center geeft aan dat ongeveer 56% procent van de Amerikanen dat theïsme aanhangen, dus aangeven te geloven in een God zoals die in de Bijbel beschreven staat. De nones daarentegen geven voor het merendeel aan niet in een God zoals beschreven in de Bijbel te geloven, dus niet in een almachtige, alwetende, algoede en persoonlijk handelende God.

Om nog iets meer in details te treden: van de nones geeft 27% aan überhaupt niet in een hogere macht te geloven. Dat zijn dus de echte atheïsten. Ruim 72% gelooft dus wél in een ‘hogere macht’, waarvan 17% aangeeft in de God zoals beschreven in de Bijbel te geloven en 53% gelooft in een of andere hogere macht in het universum. Ongeveer de helft of meer van de nones geeft aan dat ze geloven dat die hogere macht in het universum alle mensen liefheeft (69%), alwetend is (53%), hen beschermt (68%) en hen beloont (53%). Dit zijn toch wel opvallend ‘persoon-achtige’ trekken. Maar verder zijn de onderlinge verschillen in godsbeelden zeer groot. Ik citeer even het Pew Research Center:

None of the survey respondents who describe themselves as atheists believe in God as described in the Bible. About one-in-five, however, do believe in some other kind of higher power or spiritual force in the universe (18%). Roughly eight-in-ten self-described atheists (81%) say they do not believe in a higher power of any kind.

Self-described agnostics look very different from atheists on this question. While very few agnostics (3%) say they believe in God as described in the Bible, a clear majority (62%) say they believe in some other kind of spiritual force. Just three-in-ten say there is no higher power in the universe.

Respondents who describe their religion as “nothing in particular” are even more likely to express belief in a deity; nine-in-ten take this position, mirroring the U.S. public overall in this regard. While most people in this “nothing in particular” group believe in a spiritual force other than the biblical God (60%), a sizable minority (28%) say they do believe in God as described in the Bible.

Het vergt een paar keer goed lezen om de nuances goed tot je te laten doordringen. Waar het echter grotendeels op neerkomt is (a) dat het merendeel van de nones (namelijk zo’n 72%) wel degelijk in een ‘hogere macht’ gelooft, maar (b) dat die macht dus niet een God is zoals die in de Bijbel wordt beschreven en in het theïsme wordt beleden. (c) Hoe die macht verder wordt ingevuld blijkt zeer divers te zijn.

Opnieuw wordt hiermee het idee bevestigd dat ik in mijn God, iets of niets? in detail beschrijf, namelijk dat ook als mensen van traditionele vormen van geloof afstappen of er überhaupt nooit vertrouwd mee geraakt zijn, dat dit niet betekent dat ze überhaupt niet (meer) religieus zijn. Vaak wordt de opkomst van de nones in de VS door Nederlandse atheïsten gezien als een langzame overwinning voor het atheïsme. Langzaam wordt Amerika net zo seculier als Europa en Nederland, zo lijkt dan de boodschap. Dat blijkt echter ver van de waarheid te zitten. Het religieuze landschap is veel complexer, en daarmee ook veel interessanter.

De uitgebreide samenvatting, waar ik het bovenstaande op baseer, is hier te vinden, en de moeite van het bestuderen waard: http://www.pewforum.org/2018/04/25/when-americans-say-they-believe-in-god-what-do-they-mean/.

%d bloggers like this: