Gerdien de Jong in het Reformatorisch Dagblad

De biologe Gerdien de Jong (degene die ontdekte dat de EO verwijzingen naar de evolutietheorie knipt uit natuurdocumentaires) betoogt vandaag in een pittig opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad dat creationisme “misbruik maakt” van het menselijk verstand.

Een prachtig artikel! Zie hier: http://www.refdag.nl/artikel/1378914/
Creationisme+misbruik+van+verstand.html
.

Aanvulling, 11/12/2008: Prof. dr. Jan van Bemmel heeft in het Ref. Dagblad gereageerd op Gerdiens verhaal, zie: http://www.refdag.nl/artikel/1379143/
Genesis+1+staat+niet+los+van+geloof+in+Jezus.html
.

Aanvulling, 12/12/2008: Er is vandaag nog een reactie op het stuk van Gerdien verschenen, zie hier: http://www.refdag.nl/artikel/1379444/
Lees+Genesis+vanuit+geheel+van+Schrift.html
.

31 thoughts on “Gerdien de Jong in het Reformatorisch Dagblad”

  1. Sterk, helder en duidelijk. Erg mooi geschreven ook! (…al weet je nooit of er een redacteur tussen gezeten heeft). -Zo, nu moet Gerdien maar eens worden uitgenodigd om te verschijnen op de televisie: de aangewezen persoon om een en ander aan een groot publiek kenbaar te maken.

  2. Bedankt voor de log!
    Het gaat voornamelijk over Bijbelopvatting: als meneer X zegt: de Schrift zegt ‘van kaft tot kaft’ is het nog steeds alleen meneer Xs mening.
    RefDag wou het plaatsen: aangezien het tegen hun mening in zal gaan, heel netjes.

  3. Gerdien: “De onnodige tweespalt tussen een te starre Bijbelopvatting en de wetenschap leidt tot veel persoonlijke problemen. Jonge mensen worden gedwongen te kiezen tussen de werkelijkheid van de wetenschap en de absolute Bijbelopvatting van hun achtergrond.”
    Dat vind ik geweldig; Gerdien komt tussen alle geweld op voor een jonge generatie. Ik hoop dat haar artikel veel impact heeft.

  4. ‘Darwin beroofde de mens niet van zijn uniciteit: de mens is en blijft het enige sprekende en nadenkende wezen. Darwin heeft de mens ook niet vernederd tot materie: de scheikunde zegt dat mensen uit materie bestaan.’
    Ik denk niet dat je helemaal ziet waarom gelovigen angstig zijn voor de implicaties die het darwinisme heeft voor ons mensbeeld.
    Puur wetenschappelijk gezien laat Darwin zien dat de mens een dier is, één van velen. Ja, we kunnen denken en spreken, maar de vleermuis sluiten we toch ook niet uit van het rijk der dieren omdat dat het enige zoogdier is dat vliegt? De mens als soort én individu is uniek, dat is evident. Hij is en blijft echter een dier. Dit gaat recht tegen het antropocentrisme van het christendom in.
    Ik denk dat hier dus zeker wrijving zit tussen het christendom en de evolutietheorie.

  5. @Rutger. Volgens het bijbelse scheppingsverhaal is het menselijk lichaam (net als dieren) gemaakt uit een hoopje modder. Waarom hiermee dan wel een probleem?

  6. Prediker 3:
    18 Ik zei tegen mezelf dat God de mensen heeft bevoorrecht: ze beseffen dat ze als de dieren zijn. Niet meer dan de dieren zijn ze, 19 want de mensen en de dieren treft hetzelfde lot. Zoals een dier sterft, zo sterft ook een mens; ze delen in dezelfde adem. Dat is hun beider lot. Een mens is niet beter af dan een dier, want alles is leegte.

  7. van Bemmel zegt “Als iets duidelijk wordt uit Genesis, dan is het wel dat Hij erachter staat. Daar valt elk wetenschappelijk model bij in het niet.
    Een wetenschappelijk bewijs voor deze visie is niet te geven, maar dat geldt nog minder voor het geloof in de materie als exclusieve bron voor het leven. Zelfs indien leven zou ontstaan uit een bepaalde combinatie van biomoleculen, blijft nog steeds de vraag wie dan wel die in de materie ingebouwde mogelijkheden heeft bedacht”.
    van Bemmel is, zo te zien, geen chemicus of fysicus. Dat zal de reden zijn waarom hij zo vaag naar de “in de materie ingebouwde mogelijkheden” verwijst.
    Wat is er in een atoom of molecuul ingebouwd? Ik zou zeggen: de mogelijkheid tot chemische binding, en de mogelijkheid tot interactie met electromagnetische velden en, vooruit, met de zwaartekracht. Daar hebben we het wel zo’n beetje mee gehad. van Bemmel gebruikt alchemistische terminologie (net als flogiston, vis vitale, etc).

  8. Hoe zien we Genesis één? Een loflied op de Schepper? Paulus gaat in de brief aan de Romeinen toch duidelijk uit van een historisch verslag. En de visie van Paulus lijkt mij van meer gezag dan die van mevr. De Jong!

  9. wv, op grond waarvan bepaal jij hoeveel gezag iemand heeft? Zou het helpen als De Jong een verwijzing geeft naar de theologische literatuur, of hebben theologen ook geen gezag in dezen? En als theologen geen gezag hebben, waarom Paulus dan wel?

  10. @ simon: weleens van de canon gehoord? Voor gelovigen een erg belangrijk begrip. Al eeuwen lang.
    @ cor: ik zou zeggen: lees Romeinen 5 eens. En 1 Kor 15:45. Mens (hebreeuws: Adam) staat al in Gen 1 en Paulus komt daar in Rom 5 weer op terug! Duidelijk?

  11. @ Simon: katholiek of protestants? Flauw vraagje. Het gaat om de gedacht dat er een gezaghebbende lijst met boeken is. De ene wijkt wat af van de ander, maar dat doet geen afbreuk aan de gedachte van een dergelijke lijst. En daar gaat het om!

  12. @ wv: het is geen flauwe vraag. Het toont aan dat een canon het resultaat is van consensus (mensenwerk) en niet van (goddelijk) gezag. De canon is dus niet gebaseerd op het gezag van de schrift, maar het gezag van de schrift is een kwestie van consensus.
    Dat jij Paulus meer gezag toekent dan dr. De Jong is dus een keuze en je kunt je niet verschuilen achter de canon, want dat is precies dezelfde keuze.

  13. @ jona: paulus dacht dat de wereld plat was? Dat staat nergens in zijn brieven hoor. Lees die aub eerst eens door voordat je wat gaat roepen. Zelfs de oude grieken wisten al dat de aarde rond was en blijkens zijn brieven en toespraken had Paulus die echt goed gelezen, zie Hand. 17:28. Valt trouwens wel op dat heel wat critici van de gedachte dat de aarde geschapen is, maar bar weinig van de Bijbel en de theologie van de kerk der eeuwen weten. Onder andere de vreemde gedachte dat Augustinus een soort voorloper van het huidige evolutiedenken zou zijn. Nee dus. Voor hem was de vraag: waarom zijn er zoveel dagen (zes namelijk) nodig om alles te scheppen. Als God iets schept dan doet Hij dat toch in één keer en dan goed en volmaakt. Vaandaar zijn opmerkingen in de Belijdenissen. Voor wie zich hierin wil verdiepen: E. P. Meijering, Van Ireneus tot Barth, pag. 72-87

  14. @ simon: “Dat jij Paulus meer gezag toekent dan dr. De Jong is dus een keuze en je kunt je niet verschuilen achter de canon, want dat is precies dezelfde keuze”.
    Juist ja. En mijn punt was dat dat in de kerk der eeuwen heel gebruikelijk was. Duidelijk?

  15. @ wv: duidelijk! (ben je schoolmeester?)
    De huidige consensus betreffende Genesis 1 is dat het geen letterlijk verslag is van de schepping, maar een ode aan de schepper. Dit is gangbare, actuele en goed onderbouwde theologie. Je kunt je dus niet beroepen op het gezag van Paulus om die consensus te weerleggen. Begrijp je?

  16. @wv: Augustinus vond het dan alleszins niet nodig Genesis 1-2 letterlijk te lezen.
    Het is heel aannemelijk te maken dat Paulus dacht dat de wereld plat was – en dat die mede bestond uit een bovenwereld en een onderwereld.
    Waar je geen discussie over kunt hebben is dat hij dacht dat de zon rond de aarde draait, en dat maakt mijn punt even hard.
    Het is trouwens niet zo dat ik weinig van de Bijbel weet omdat ik hem anders interpreteer.

  17. @wv
    de consensus is dat Adam zowel mens in het algemeen kan betekenen als een persoonsnaam kan zijn, en dat in de eerste 3 hoofdstukken van Genesis geen persoonsnaam staat. De NBG1951 geeft Genesis 4:25 als eerste keer met een persoonsnaam, NBV Genesis 4:1.
    Verder komt Adam niet in het oude testament voor (NBG en NBV geven afzonderlijk wel Adam (2x),maar niet in dezelfde tekst).
    Aangezien in het verhaal van de zondeval geen persoonsnaam staat, kunnen we dit lezen als een gelijkenis voor de mensheid.
    Paulus refereert naar Adam, maar Jesus nooit.

  18. @wv:
    Het is en blijft iemands mening over wat hij leest, ook de mening van P.de Vries is de mening van P. de Vries (zie refdag van 12-12). De mening van Paulus is niet terug te halen, en alle schrijven is tijdgebonden.
    Dit is trouwens een goed-gereformeerde opvatting, geheten organische inspiratie.
    Aanvulling, Taede Smedes: Sterker nog, de tijdgebondenheid etc. van de Schrift werd door Calvijn benadrukt in zijn doctrine van de accommodatie: omdat de mens Gods openbaring niet kan bevatten, heeft God zijn openbaring “aangepast” aan het menselijk bevattingsvermogen. Zie hierover ook The Footprints of God: Divine Accommodation in Jewish and Christian Thought (S U N Y Series in Judaica). Dit betekent dus dat mensen niet alles letterlijk moeten nemen wat er staat. Dit is een zeer oud idee bovendien dat al bij de vroege kerkvaders bekend was!

  19. Gerdien, P. de Vries schrijft: “Wie de Bijbel recht doet, moet de Bijbel benaderen in de wetenschap dat God door de Bijbel tot mensen spreekt.” Waar haalt hij die wetenschap vandaan? Het is een enorme sprong en een onzorgvuldige attitude. Bovendien is die stellingname theologisch onhoudbaar. Het maakt van God een antropomorf wezen dat boven het uitspansel zijn woning heeft en die jaloers is op de menselijke zoektocht naar autonomie. Die God is al eeuwen dood.

  20. Ik sta toch eigenlijk wel verbaasd over de gedachten van sommigen:
    a. we kunnen de mening van Paulus niet weten want de inspiratie is organisch. Ik zou zeggen: lees eens de dogmatiek van de vader van de organische inspiratieleer: Dr. H. Bavinck. Hij dacht daar wel heel anders over.
    b. Calvijn sprak over accommodatie (klopt) en dat zou betekenen dat we alles in de Bijbel niet letterlijk hoeven te nemen. Ik zal hier maar niet uitschrijven wat Calvijn daarover in de Institutie opschrijft, anders word ik mij wellicht verkeerd taalgebruik verweten. Maar Calvijn wordt toch bepaald heftig als we de letterlijke zin van de Bijbel gaan ontkennen…. Zelfs Augustinus krijgt dan af en toe een vriendelijk vermaan van Calvijn.
    c. dat God in de Bijbel met gezag spreekt en gehoorzaamheid eist is bijna op elke bladzijde van de Bijbel te lezen. Misschien moeten mensen die daarover twijfelen Exodus 20 eens heel nauwkeurig lezen. Moderne mensen hebben daar misschien moeite mee, maar het staat er toch echt.
    d. en dat Genesis 1-2 geschiedenis wil zijn is zonneklaar. Neem toch een een Hebreeuwse bijbel ter hand. het verschil tussen de Psalmen en Gen. 1-2 kan zelfs een kind niet ontgaan.
    e. en dat Augustinus reeeds vooruitliep op de evolutieleer. Tja dan wel een leer die uitgaat van een jonge aarde. Want echt dat was voor hem wel duidelijk. De aarde is enkele duizenden jaren oud. Daar kun je het mee oneens zijn, maar je moet je eigen gedachten niet gaan inlezen in de patres.
    f. tenslotte: de huidige consensus. Dat ik daar niet van onder de indruk ben bewijst de geschiedenis. In de 19e eeuw was het consensus dat we de evolutie een handje moesten helpen. En de gevolgen hebben we in de 20e eeuw gezien.

  21. Hey wv,
    je hebt op een van mijn puntjes gereageerd:
    e. Augustinus vond dus blijkbaar niet dat Genesis 1 en 2 geschiedsschrijving was?

  22. @ wv, (c) vergelijk: dat Allah in de Koran met gezag spreekt en gehoorzaamheid eist is bijna op elke bladzijde van de Koran te lezen. QED

  23. @ wv: “Ik sta toch eigenlijk wel verbaasd over de gedachten van sommigen”
    Dat is geheel wederzijds. Dat Genesis geen geschiedschrijving is, blijkt allereerst uit een onbevangen lezing van de tekst zelf. Het mythologie-gehalte is redelijk hoog (zie bijv. C.S. Lewis hierover). Voeg je daarbij de ontstaansgeschiedenis van de Bijbel en leg je daarin vervolgens een relatie met andere geschriften uit die periode en omgeving en neem je daarbij kennis van een fractie van wat de mens aan gemeenschappelijke kennis heeft voortgebracht, dan is een letterlijk-historische lezing van Genesis een zeer onverantwoorde en niet te onderbouwen stellingname.
    Of de auteurs oorspronkelijk geschiedschrijving voor ogen hadden is niet bekend, want een inleiding op de tekst ontbreekt.

  24. Wie Genesis 1 als geschiedschrijving ziet, gaat eigenlijk volledig voorbij aan de belevingswereld van de schrijvers.
    Genesis is geen geschiedkundig werk. Wie ook maar een oppervlakkige kennis heeft van mythologie en literatuur, ziet dat bij eerste lezing van het boek. Om dat in te zien hoef je niet ongelovig te zijn. Vooral in de joodse traditie heeft men een grote verscheidenheid aan interpretaties aan Genesis 1 gegeven. Die gaan ver voorbij het simplistische het-is-echt-gebeurd-of-onwaar denken.
    Een letterlijke interpretatie van de Bijbel getuigt niet van een groot geloof, maar een schrijnend gebrek aan kennis van de diversiteit van dit boek.

  25. @wv (d): Inderdaad is er verschil tussen de psalmen en Gen. 1-3. Niemand heeft beweerd dat die hoofdstukken Hebreeuwse poëzie zijn. Dat zijn ze namelijk niet. Wel is het zo, dat Gen. 1 een hoger stijlregister heeft dan ‘normaal’ proza. Bovendien is de tekst literair gestileerd.
    Gen. 2-3 is wel ‘gewoon’ proza. Maar als een tekst proza is wil dat niet zeggen dat het geschiedschrijving is (poëzie kan ook geschiedschrijving zijn).

  26. In het verhaal van 12/12 zegt de Vries: “Ik pretendeer niet op alle vragen over de verhouding tussen het Bijbelse getuigenis over de oorsprong en de wording van de wereld en de poging tot wetenschappelijke verklaring ervan een antwoord te hebben.”
    Dus toch twijfel?

Comments are closed.